{"id":780,"date":"2019-09-16T00:24:00","date_gmt":"2019-09-15T21:24:00","guid":{"rendered":"https:\/\/dilmurad.sharoitplus.uz\/?p=780"},"modified":"2024-03-10T00:27:37","modified_gmt":"2024-03-09T21:27:37","slug":"madrasalarda-inklyuziya-boladimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/mutaxassis\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\/","title":{"rendered":"Madrasalarda inklyuziya bo\u2018ladimi?"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ko\u2018rish bo\u2018yicha nogironligi bo\u2018lgan yoshlar O\u2018zbekistondagi o\u2018rta maxsus va\u00a0oliy islom ta\u2019lim muassasalarida tahsil olish imkoniyatiga ega bo\u2018la oladilarmi? Dilmurod Yusupov va\u00a0Ulug\u2018bek Mamatxonov ushbu masalani o\u2018rgandi.<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">21 iyul kuni \u201cGazeta.uz\u201d tahririyatiga ko\u2018rish bo\u2018yicha bolalikdan birinchi guruh nogironligi bo\u2018lgan Davron Ziyomedovning qarindoshlaridan murojaat kelib tushdi. Murojaatd Davronning beshinchi yildirki Toshkentdagi \u201cKo\u2018kaldosh\u201d o\u2018rta maxsus islom ta\u2019lim muassasasiga kira olmayotgani yozilgan edi. Bunga uning kirish imtihonlarida o\u2018tish balini to\u2018play olmayotgani sabab qilib ko\u2018rsatilgan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Davron bolalikdan Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom institutiga kirish hamda imom bo\u2018lishni orzu qiladi. Biroq, afsuski, o\u2018rta maxsus islom ta\u2019limisiz oliy diniy ta\u2019lim muassasasida o\u2018qish yo\u2018li uning uchun yopiqligicha qolmoqda.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cMadrasa rahbariyati imomlar tayyorlaymiz, deb takrorlaydi,&nbsp;<strong>nevaram esa imom bo\u2018lib ishlay olmaydi<\/strong>, institut faqat madrasani tamomlaganlarni qabul qilamiz, deb turib olgan. Ikki yildan beri Muftiy devoni va&nbsp;Diniy idora devoni kvota ajratish masalasini hal eta olmaydi\u201d,&nbsp;\u2014 deydi Davronning bobosi Rustam Matkarimov o\u2018z murojaatida.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Biroq O\u2018zbekiston Musulmonlar idorasi rasmiy saytida ko\u2018zi ojiz odam imomga o\u2018tsa bo\u2018ladimi, degan savolga quyidagicha javob&nbsp;<a href=\"http:\/\/muslim.uz\/index.php\/rukn\/fiqh\/item\/6854\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">keltirilgan<\/a>:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cFiqh kitoblarida ko\u2018zi ojiz odamning mukammal tahorat qilishi qiyin kechgani sababli uning imom bo\u2018lmasligi avlo, deyiladi. Biroq undan ko\u2018ra boshqa imomlikka loyiq kishi topilmasa, uning imom bo\u2018lishi yaxshidir. Chunki ilmli odam ko\u2018zi ojiz bo\u2018lsa ham parhezkor bo\u2018ladi, odamlarda shubha uyg\u2018otadigan ishlar qilmaydi\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u2018rish bo\u2018yicha birinchi guruh nogironligi bo\u2018lgan boshqa bir abituriyent Go\u2018zal Botirova ham \u201cXadichai Kubro\u201d ayol-qizlar o\u2018rta maxsus islom&nbsp;<a href=\"https:\/\/xadicha.uz\/\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">bilim \u044e\u0440\u0442\u0438<\/a>ga&nbsp;kirish uchun o\u2018tish balini to\u2018play olmadi. U&nbsp;dunyoviy fanlar&nbsp;\u2014 xorijiy til, tarix hamda ma\u2019naviyat va&nbsp;ma\u2019rifat fanlaridan ijodiy imtihon topshirdi. Madrasa ushbu imkoniyatni istisno tariqasida faqatgina uning uchun taqdim etdi, nogironligi bo\u2018lmagan talabalar esa barcha uchta fan bo\u2018yicha test sinovlariga kirishdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cKo\u2018kaldosh\u201d madrasasida ham shu kabi uchta fan bo\u2018yicha kirish imtihonlari&nbsp;<a href=\"https:\/\/kukaldosh.uz\/22\/04\/2019\/3800\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">o\u2018tkaziladi<\/a>. Biroq dastlab abituriyentlar ma\u2019naviyat va&nbsp;ma\u2019rifat bo\u2018yicha ijodiy imtihon topshirishlari, so\u2018ngra chet tili va&nbsp;tarix bo\u2018yicha test sinovlaridan o\u2018tishlari lozim. Davron Ziyomedovga ham ijodiy imtihon doirasida barcha fanlar bo\u2018yicha imtihon topshirish imkoniyati berildi va&nbsp;u&nbsp;eng yuqori 189 baldan 78 ball to\u2018play oldi. Go\u2018zal Botirovaning natijasi&nbsp;\u2014 52 ball.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Joriy yilda \u201cXadichai Kubro\u201d madrasasida bir o\u2018ringa tanlov 35 nafardan ziyodroqni tashkil etdi, ajratilgan 20 ta o\u2018ringa 704 abituriyent hujjat topshirdi. \u201cKo\u2018kaldosh\u201d madrasasida esa 30 o\u2018rinlik kvota ajratilgan holda 842 nafar abituriyent hujjat topshirib, bir o\u2018ringa tanlov 28 kishini tashkil etdi. Har ikki madrasada ta\u2019lim olish narxi 2018\u22122019 o\u2018quv yilida 6,5 mln so\u2018mni tashkil etdi va&nbsp;yangi o\u2018quv yilida kontraktlar miqdorining o\u2018sishi kutilmoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Huquqlar istisnolarsiz barcha uchun tengmi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">19 iyul kuni O\u2018zbekiston Ko\u2018rlar jamiyati O\u2018zbekiston Musulmonlari idorasiga o\u2018zining faol a\u2019zolari&nbsp;\u2014 ikki nafar ko\u2018zi ojiz abituriyentga amaliy yordam ko\u2018rsatish hamda ularga istisno tariqasida o\u2018rta maxsus islom ta\u2019lim muassasalariga kirish uchun qo\u2018shimcha kvota ajratishni so\u2018rab xat bilan murojaat qildi.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cSizga ma\u2019lumki, ko\u2018rish faoliyatining buzilishi bo\u2018lgan shaxs o\u2018qish va&nbsp;yozish uchun maxsus Brayl yozuvidan foydalanadi\u2026 Prezidentimizning adolatli siyosati natijasida ular uchun arab tili va&nbsp;Qur\u2019on o\u2018qish kurslari tashkil etildi. Biroq, mazkur yo\u2018nalish jadal rivojlanayotgan bir vaqtda,&nbsp;<strong>ko\u2018rish faoliyati buzilishiga ega talabalarga saboq berish imkoniyatiga ega ko\u2018rish bo\u2018yicha nogironligi bo\u2018lgan mutaxassislar yetishmovchiligi kuzatilmoqda<\/strong>\u201d,&nbsp;\u2014 deya qo\u2018shimcha kvotalar zarurligini asoslab berdi O\u2018zbekiston Ko\u2018rlar jamiyati Markaziy boshqarmasi.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mazkur masalani diqqat bilan o\u2018rgangan Musulmonlar idorasi rais o\u2018rinbosari Shayx Abdulaziz Mansur imzosi ostida javob yo\u2018lladi.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cO\u2018rta maxsus islom ta\u2019lim muassasalariga abituriyentlarni qabul qilish tartiblari to\u2018g\u2018risida&raquo;gi Nizomga muvofiq, o\u2018rta maxsus islom ta\u2019lim muassasalariga qabul&nbsp;<strong>barcha uchun teng huquqlilik, yagona qabul qoidalari va&nbsp;yagona tanlov asosida<\/strong>&nbsp;amalga oshirilib, ijodiy imtihon va&nbsp;test sinovlarida eng yuqori ball to\u2018plagan abituriyentdan boshlab ketma-ketlik asosida O\u2018zbekiston musulmonlari idorasi tomonidan qabul kvotasiga muvofiq, to\u2018lov-shartnoma asosida qabul qilinadi\u201d,&nbsp;\u2014 deyiladi xatda.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ma\u2019lum bo\u2018lishicha, mazkur Nizomda&nbsp;<strong>nogironligi bo\u2018lgan abituriyentlarni diniy ta\u2019lim muassasalariga imtiyozli asosda qabul qilish shartlari ko\u2018zda tutilmagan<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bundan tashqari, xatda O\u2018zbekiston prezidentining 2017 yil 1 dekabrdagi \u201cNogironligi bo\u2018lgan shaxslarning davlat tomonidan qo\u2018llab-quvvatlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to\u2018g\u2018risida&raquo;gi&nbsp;<a href=\"http:\/\/lex.uz\/docs\/3436192\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">farmonida<\/a>&nbsp;ko\u2018rsatilgan nogironligi bo\u2018lgan abituriyentlar uchun qo\u2018shimcha ikki foizlik&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.gazeta.uz\/uz\/2018\/06\/06\/qabul2018\/\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">kvota<\/a>&nbsp;faqatgina davlat oliy ta\u2019lim muassasalariga taalluqli ekani hamda&nbsp;<strong>mazkur imtiyoz O\u2018zbekiston Musulmonlari idorasi tasarrufidagi oliy va o\u2018rta maxsus islom ta\u2019lim muassasalariga joriy etilmasligi&nbsp;<\/strong>ta\u2019kidlanadi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ijobiy diskriminatsiya nima uchun zarur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vazirlar Mahkamasining oliy ta\u2019lim muassasalariga nogironligi bo\u2018lgan shaxslarni qo\u2018shimcha davlat granti kvotalari asosida o\u2018qishga qabul qilish tartibi to\u2018g\u2018risidagi nizomni tasdiqlash haqidagi&nbsp;<a href=\"http:\/\/lex.uz\/docs\/3765153\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">qarorida<\/a>&nbsp;Oliy va o\u2018rta maxsus ta\u2019lim vazirligiga manfaatdor vazirlik va&nbsp;idoralar bilan birgalikda o\u2018zlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni prezidentning \u201cNogironligi bo\u2018lgan shaxslarni davlat tomonidan qo\u2018llab-quvvatlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to\u2018g\u2018risida&raquo;gi farmoniga muvofiqlashtirish topshirilgan edi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Masalan, mavjud ma\u2019lumotlarga ko\u2018ra, 2019\u22122020 o\u2018quv yilida O\u2018zbekiston Xalqaro islom akademiyasiga Vazirlar Mahkamasining 2017 yil 20 iyundagi 393-sonli qarori doirasida tasdiqlangan \u201cOliy ta\u2019lim muassasalarining bakalavriatiga talabalarni o\u2018qishga qabul qilish tartibi to\u2018g\u2018risida nizom&raquo;ga uchinchi&nbsp;\u2014 \u201cOliy ta\u2019lim muassasalariga ko\u2018zi ojiz abituriyentlarni o\u2018qishga qabul qilish\u201d ilovasiga muvofiq, olti nafar ko\u2018zi ojiz talaba qabul qilindi. Bir paytning o\u2018zida, ko\u2018zi ojiz abituriyentlar uchun mazkur nizom Toshkent islom instituti va&nbsp;madrasaga joriy etilmasdan qolmoqda.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cBundan Musulmonlar idorasi o\u2018zini \u201emanfaatdor idora\u201c deb hisoblamasligi va O\u2018zbekistonda nogironligi bo\u2018lgan shaxslarni davlat tomonidan qo\u2018llab-quvvatlash tizimini takomillashtirishga o\u2018z hissasini qo\u2018shishni xohlamayotganini ko\u2018rish mumkinmi? Ular ham ko\u2018rish bo\u2018yicha nogironligi bo\u2018lgan abituriyentlar ehtiyojlarini hisobga olgan holda qandaydir normativ-huquqiy hujjatni qabul qilishi yoki o\u2018zining Islom ta\u2019lim muassasalariga abituriyentlarni qabul qilish tartiblari to\u2018g\u2018risidagi nizomiga tegishli o\u2018zgartishlarni kiritishi maqsadga muvofiq bo\u2018lar edi\u201d,&nbsp;\u2014 deya taklif kiritmoqda O\u2018zbekiston Ko\u2018rlar jamiyati Markaziy boshqarmasi tashkiliy-ijtimoiy bo\u2018lim yetakchi mutaxassisi Ulug\u2018bek Mamatxonov.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poytaxtdagi ikkita madrasaga kirish imtihonlari yakunlari ko\u2018rish bo\u2018yicha nogironligi bo\u2018lgan abituriyentlarning nogironligi bo\u2018lmagan aksariyat abituriyentlarga qaraganda yomon tayyorlanganini ko\u2018rsatmoqda. Nogironligi bo\u2018lgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan maktab-internatlari moddiy-texnik bazasining past darajada ekani ularning kirish imtihonlariga yomon tayyorgarlik ko\u2018rganiga sabab bo\u2018lishi mumkin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Masalan, ko\u2018zi ojiz bolalar uchun Brayl yozuvidagi ommabop va&nbsp;zamonaviy o\u2018quv adabiyotlari va&nbsp;kitoblar sonining yetishmasligi. Buning ustiga, nogironligi bo\u2018lgan ko\u2018plab bolalar aynan ta\u2019lim sifati boshqa odatiy maktablardan keskin farq qiladigan ixtisoslashtirilgan maktab-internatlarda ta\u2019lim olishga majbur bo\u2018lmoqda. Ular mamlakatda inklyuziv ta\u2019lim rivojlanmagani hamda umumta\u2019lim maktablari ularning ehtiyojlariga muvofiq kelmasligi sababli ta\u2019lim muassasasini tanlash imkoniyatiga ega emas.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunday sharoitlarda, aytish mumkinki,&nbsp;<strong>ijobiy diskriminatsiya o\u2018zini oqlaydi va&nbsp;nogironligi bo\u2018lgan abituriyentlar uchun qo\u2018shimcha kvotalarning ajratilishi barcha uchun adolatli qaror bo\u2018lar edi<\/strong>. Axir nogironligi bo\u2018lgan yoshlar ham diniy ta\u2019limdan ortda qolib ketishlari kerak emas, bu, shuningdek, prezidentning 2018 yil 16 apreldagi \u201cDiniy-ma&#8217;rifiy soha faoliyatini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to\u2018g\u2018risida&raquo;gi farmonida tilga olingan&nbsp;<strong>\u201cjaholatga qarshi ma\u2019rifat\u201d ulug\u2018vor g\u2018oyasiga ham zid keladi<\/strong>.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bundan tashqari, to\u2018lov-kontrakt asosidagi ta\u2019lim ham birinchi va&nbsp;ikkinchi guruh nogironligi bo\u2018lgan abituriyentlar hamda ularning ota-onalari yoki vasiylari uchun yana bir to\u2018siq bo\u2018lishi mumkin. Yiliga 6,5 mln so\u2018mdan ko\u2018proq bo\u2018lgan mablag\u2018 bolalikdan nogironlik nafaqasi 436 150 so\u2018m bo\u2018lib turgan bir paytda nogironligi bo\u2018lgan a\u2019zosi mavjud oilalar uchun katta to\u2018siq hisoblanadi. Shu munosabat bilan, O\u2018zbekiston Musulmonlari idorasi tomonidan davlat granti asosida kvotalar taqdim etilishi bu&nbsp;borada maqbul qaror bo\u2018lar edi, zotan bugungi kunda \u201cVaqf\u201d jamoat xayriya jamg\u2018armasiga tushayotgan mablag\u2018lar miqdori ortib bormoqda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ko\u2018zi ojiz talabalar tahsil olishlari uchun o\u2018zlari ham xuddi shunday nogironlikka ega bo\u2018lgan Brayl bo\u2018yicha mutaxassislar zarur. Karlar va&nbsp;zaif eshituvchi odamlar uchun esa&nbsp;\u2014 diniy bilimlardan yaxshigina xabardor bo\u2018lgan va&nbsp;diniy mavzularni chuqur anglab yetgan imo-ishoralar tili tarjimoni yoki yaxshisi zaif eshituvchi mutaxassislar bo\u2018lishi lozim. Nogironlar aravalari foydalanuvchilari va&nbsp;tayanch-harakat apparati buzilishlari bo\u2018lgan shaxslar uchun esa madrasa va&nbsp;oliy diniy muassasalarda qo\u2018shimcha jismoniy muhit yaratilishi zarur.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Boshqacha qilib aytgancha, turli darajadagi islom ta\u2019lim muassasalari uchun Davron Ziyomedov va&nbsp;Go\u2018zal Botirov singari ko\u2018rish bo\u2018yicha nogironligi bo\u2018lgan odamlar bilan ishlash ko\u2018nikmasiga ega nogironligi bo\u2018lgan bo\u2018lg\u2018usi islomshunoslar o\u2018ta zarur. Chunki ular islom va&nbsp;dunyo tamadduniga o\u2018zlarining beqiyos ulushlarini qo\u2018shgan ajdodlarimizning boy madaniy va&nbsp;diniy merosini o\u2018rganishni xohlovchi nogironligi bo\u2018lgan yoshlarning navbatdagi guruhini yetishtirib chiqarishi mumkin bo\u2018lgan kadrlarga aylanishlari mumkin. Zero, Toshkent islom institutiga nomi berilgan o\u2018rta asrlar olimi al&nbsp;Buxoriyga ham ko\u2018z nurining zaiflashgani madrasada ta\u2019lim olishida hech qanday to\u2018sqinlik yaratmagan.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yuqorida sanab o\u2018tilgan omillardan kelib chiqqan holda biz nogironligi bo\u2018lgan abituriyentlar uchun islom ta\u2019lim muassasalarida ijobiy diskriminatsiya choralarini ko\u2018rish maqsadga muvofiq bo\u2018ladi va o\u2018zini to\u2018liq oqlaydi, degan fikrni ilgari suramiz. Buning uchun O\u2018zbekiston Musulmonlari idorasi nogironligi bo\u2018lgan abituriyentlarni qo\u2018llab-quvvatlash bo\u2018yicha davlat siyosatini amalga oshirish yo\u2018lidan borishi hamda o\u2018z ta\u2019lim muassasalarida \u201cVaqf\u201d jamg\u2018armasining moliyaviy yordamida hech bo\u2018lmasa bitta grant asosidagi o\u2018rinni qo\u2018shimcha kvota sifatida ochishini tavsiya qilamiz.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hech qachon unutmaslik lozimki, Allohning Elchisi (sallollohu alayhi va&nbsp;sallam) Madinadan safarga chiqar ekan, odatda ko\u2018zi ojiz tug\u2018ilgan Abdulloh ibn Ummu Maktumni shaharga noib sifatida qoldirib ketar edi. Bu&nbsp;hol Payg\u2018ambarimizning Abdulloh ibn Ummu Maktumga yuksak hurmatlari ifodasi edi.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Mualliflar fikri tahririyat nuqtai nazariga mos kelmasligi mumkin.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.gazeta.uz\/authors\/dyusupov\" rel=\"noreferrer noopener\" target=\"_blank\">Dilmurod Yusupov<\/a>&nbsp;\u2014 Sasseks universiteti (Buyuk Britaniya) Rivojlanish muammolarini o\u2018rganish instituti doktoranti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ulug\u2018bek Mamatxonov\u00a0\u2014 O\u2018zbekiston Ko\u2018rlar jamiyati Markaziy boshqarmasi tashkiliy-ijtimoiy bo\u2018lim yetakchi mutaxassisi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Maqola Gazeta.uz da 2019-yil 16-sentyabr <a href=\"https:\/\/www.gazeta.uz\/oz\/2019\/09\/16\/inkluziya\/\">chop etilgan<\/a>.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ko\u2018rish bo\u2018yicha nogironligi bo\u2018lgan yoshlar O\u2018zbekistondagi o\u2018rta maxsus va\u00a0oliy islom ta\u2019lim muassasalarida tahsil olish imkoniyatiga&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":778,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[72,74],"tags":[216,149,128],"class_list":["post-780","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mutaxassis","category-oavda-maqola","tag-diniy-tengsizlik","tag-inklyuziv-talim","tag-kozi-ojizlar"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Madrasalarda inklyuziya bo\u2018ladimi? - Dilmurad Yusupov<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/mutaxassis\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"uz_UZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Madrasalarda inklyuziya bo\u2018ladimi? - Dilmurad Yusupov\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ko\u2018rish bo\u2018yicha nogironligi bo\u2018lgan yoshlar O\u2018zbekistondagi o\u2018rta maxsus va\u00a0oliy islom ta\u2019lim muassasalarida tahsil olish imkoniyatiga...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/mutaxassis\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Dilmurad Yusupov\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"http:\/\/www.facebook.com\/dilmurad.yusupov\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"http:\/\/www.facebook.com\/dilmurad.yusupov\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-09-15T21:24:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-03-09T21:27:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dilmurad.me\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/v2fwxi15686235298313_l.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"900\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"dilmurad_admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@d_yusupov\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@d_yusupov\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"dilmurad_admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 daqiqa\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/uz\\\/mutaxassis\\\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/uz\\\/mutaxassis\\\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"dilmurad_admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ebb9f9ba86b5b5cbbc6b112fdc125a16\"},\"headline\":\"Madrasalarda inklyuziya bo\u2018ladimi?\",\"datePublished\":\"2019-09-15T21:24:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-03-09T21:27:37+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/uz\\\/mutaxassis\\\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\\\/\"},\"wordCount\":1681,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ebb9f9ba86b5b5cbbc6b112fdc125a16\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/uz\\\/mutaxassis\\\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/09\\\/v2fwxi15686235298313_l.jpg\",\"keywords\":[\"diniy tengsizlik\",\"inklyuziv ta\u2019lim\",\"ko\u2018zi ojizlar\"],\"articleSection\":[\"Mutaxassis\",\"OAVda maqola\"],\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/uz\\\/mutaxassis\\\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/uz\\\/mutaxassis\\\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/uz\\\/mutaxassis\\\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\\\/\",\"name\":\"Madrasalarda inklyuziya bo\u2018ladimi? - Dilmurad Yusupov\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/uz\\\/mutaxassis\\\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/uz\\\/mutaxassis\\\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/09\\\/v2fwxi15686235298313_l.jpg\",\"datePublished\":\"2019-09-15T21:24:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-03-09T21:27:37+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/uz\\\/mutaxassis\\\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/uz\\\/mutaxassis\\\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/uz\\\/mutaxassis\\\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/09\\\/v2fwxi15686235298313_l.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/09\\\/v2fwxi15686235298313_l.jpg\",\"width\":900,\"height\":600},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/uz\\\/mutaxassis\\\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/uz\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Madrasalarda inklyuziya bo\u2018ladimi?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/\",\"name\":\"Dilmurad Yusupov\",\"description\":\"Activist researcher advocating for disability inclusive development in Uzbekistan.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ebb9f9ba86b5b5cbbc6b112fdc125a16\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"uz-UZ\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ebb9f9ba86b5b5cbbc6b112fdc125a16\",\"name\":\"dilmurad_admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"uz-UZ\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/02\\\/dilmuradme.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/02\\\/dilmuradme.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/02\\\/dilmuradme.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"dilmurad_admin\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/02\\\/dilmuradme.png\"},\"description\":\"Activist researcher advocating for disability inclusion in Uzbekistan, disability and development consultant\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/dilmurad.me\",\"http:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/dilmurad.yusupov\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/dilmurad.me\\\/\",\"http:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/dilmuradyusupov\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/d_yusupov\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/@dilmurad_me\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/dilmurad.me\\\/uz\\\/author\\\/dilmurad_admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Madrasalarda inklyuziya bo\u2018ladimi? - Dilmurad Yusupov","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/mutaxassis\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\/","og_locale":"uz_UZ","og_type":"article","og_title":"Madrasalarda inklyuziya bo\u2018ladimi? - Dilmurad Yusupov","og_description":"Ko\u2018rish bo\u2018yicha nogironligi bo\u2018lgan yoshlar O\u2018zbekistondagi o\u2018rta maxsus va\u00a0oliy islom ta\u2019lim muassasalarida tahsil olish imkoniyatiga...","og_url":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/mutaxassis\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\/","og_site_name":"Dilmurad Yusupov","article_publisher":"http:\/\/www.facebook.com\/dilmurad.yusupov","article_author":"http:\/\/www.facebook.com\/dilmurad.yusupov","article_published_time":"2019-09-15T21:24:00+00:00","article_modified_time":"2024-03-09T21:27:37+00:00","og_image":[{"width":900,"height":600,"url":"https:\/\/dilmurad.me\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/v2fwxi15686235298313_l.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"dilmurad_admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@d_yusupov","twitter_site":"@d_yusupov","twitter_misc":{"Written by":"dilmurad_admin","Est. reading time":"8 daqiqa"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/mutaxassis\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/mutaxassis\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\/"},"author":{"name":"dilmurad_admin","@id":"https:\/\/dilmurad.me\/#\/schema\/person\/ebb9f9ba86b5b5cbbc6b112fdc125a16"},"headline":"Madrasalarda inklyuziya bo\u2018ladimi?","datePublished":"2019-09-15T21:24:00+00:00","dateModified":"2024-03-09T21:27:37+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/mutaxassis\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\/"},"wordCount":1681,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/dilmurad.me\/#\/schema\/person\/ebb9f9ba86b5b5cbbc6b112fdc125a16"},"image":{"@id":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/mutaxassis\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dilmurad.me\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/v2fwxi15686235298313_l.jpg","keywords":["diniy tengsizlik","inklyuziv ta\u2019lim","ko\u2018zi ojizlar"],"articleSection":["Mutaxassis","OAVda maqola"],"inLanguage":"uz-UZ","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/dilmurad.me\/uz\/mutaxassis\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/mutaxassis\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\/","url":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/mutaxassis\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\/","name":"Madrasalarda inklyuziya bo\u2018ladimi? - Dilmurad Yusupov","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dilmurad.me\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/mutaxassis\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/mutaxassis\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dilmurad.me\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/v2fwxi15686235298313_l.jpg","datePublished":"2019-09-15T21:24:00+00:00","dateModified":"2024-03-09T21:27:37+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/mutaxassis\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"uz-UZ","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dilmurad.me\/uz\/mutaxassis\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uz-UZ","@id":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/mutaxassis\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\/#primaryimage","url":"https:\/\/dilmurad.me\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/v2fwxi15686235298313_l.jpg","contentUrl":"https:\/\/dilmurad.me\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/v2fwxi15686235298313_l.jpg","width":900,"height":600},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/mutaxassis\/madrasalarda-inklyuziya-boladimi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Madrasalarda inklyuziya bo\u2018ladimi?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dilmurad.me\/#website","url":"https:\/\/dilmurad.me\/","name":"Dilmurad Yusupov","description":"Activist researcher advocating for disability inclusive development in Uzbekistan.","publisher":{"@id":"https:\/\/dilmurad.me\/#\/schema\/person\/ebb9f9ba86b5b5cbbc6b112fdc125a16"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dilmurad.me\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"uz-UZ"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/dilmurad.me\/#\/schema\/person\/ebb9f9ba86b5b5cbbc6b112fdc125a16","name":"dilmurad_admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"uz-UZ","@id":"https:\/\/dilmurad.me\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/dilmuradme.png","url":"https:\/\/dilmurad.me\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/dilmuradme.png","contentUrl":"https:\/\/dilmurad.me\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/dilmuradme.png","width":512,"height":512,"caption":"dilmurad_admin"},"logo":{"@id":"https:\/\/dilmurad.me\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/dilmuradme.png"},"description":"Activist researcher advocating for disability inclusion in Uzbekistan, disability and development consultant","sameAs":["http:\/\/dilmurad.me","http:\/\/www.facebook.com\/dilmurad.yusupov","https:\/\/www.instagram.com\/dilmurad.me\/","http:\/\/www.linkedin.com\/in\/dilmuradyusupov","https:\/\/x.com\/d_yusupov","https:\/\/www.youtube.com\/@dilmurad_me"],"url":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/author\/dilmurad_admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/780","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=780"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/780\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":781,"href":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/780\/revisions\/781"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=780"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=780"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dilmurad.me\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=780"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}